Δημοσιεύτηκε
Editorial
Μπορεί να διαβαστεί ο Πλάτωνας στη Μύκονο;
Ο Ιάπωνας, το πάρτυ και το Συμπόσιο
Αύγουστος στη Μύκονο. Η θερμοκρασία κοντεύει να ψήσει τα πάντα και σε μια μικρή αυλή, κάτω από ένα δέντρο, ένας Ιάπωνας κάθεται μόνος σε μια ξύλινη καρέκλα και διαβάζει το «Συμπόσιο» του Πλάτωνα. Η εικόνα μοιάζει σχεδόν σκηνοθετημένη: ο πολίτης μιας κοινωνίας που συχνά περιγράφεται ως η πιο πειθαρχημένη του κόσμου, αφοσιωμένη στο συλλογικό, βρίσκεται στο νησί που έχει γίνει συνώνυμο της υπερβολής, να μελετά αυτό το σπουδαίο κείμενο της αρχαίας σκέψης για τον έρωτα. Κι όμως, όσο το παρατηρείς, τόσο λιγότερο παράταιρο φαίνεται.
Η Ιαπωνία είναι από μόνη της μια ωραία αντίφαση. Γεωγραφικά ανήκει στην Άπω Ανατολή, πνευματικά όμως συνομιλεί εδώ και ενάμιση αιώνα με τη Δύση. Από την εποχή του Αυτοκράτορα Μεϊτζί, η Ιαπωνία στράφηκε συστηματικά προς την Ευρώπη. Μελέτησε και αφομοίωσε τη δυτική φιλοσοφία, χωρίς να εγκαταλείψει τη δική της ταυτότητα. Είναι μια κοινωνία που ξέρει να κρατά το τελετουργικό με την καινοτομία, την παράδοση με την πρόοδο, την δυτική ελευθερία με την πειθαρχία. Ο Ιάπωνας της αυλής δεν είναι ξένος στον Πλάτωνα και πολύ σωστά ήρθε να τον διαβάσει στη χώρα του. Ωστόσο, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το γεγονός πως ο αναγνώστης επιλέγει το σημείο που είναι περισσότερο συνδεδεμένο με την έννοια του πάρτυ παρά με την φιλοσοφία.
Και εδώ βρίσκεται η πιο ενδιαφέρουσα σύνδεση: το «Συμπόσιο» είναι, κυριολεκτικά, ένα πάρτυ. Η λέξη σημαίνει «πίνω μαζί με άλλους», και ο διάλογος εκτυλίσσεται στο συμπόσιο που πραγματοποιείται στο σπίτι του ποιητή Αγάθωνα στην Αθήνα, όπου οι καλεσμένοι εγκωμιάζουν τον Έρωτα μέχρι που εισβάλλει μεθυσμένος ο Αλκιβιάδης.
Ο Πλάτωνας, βάζει τον Σωκράτη να λέει ότι τα μεγαλύτερα αγαθά έρχονται στον άνθρωπο μέσα από τη μανία, όταν αυτή είναι δώρο θεϊκό. Η Μύκονος της τρέλας και ο Πλάτωνας της σοφίας, λοιπόν, δεν είναι σε καμία περίπτωση αντίπαλοι. Είναι δύο όψεις του ίδιου ερωτήματος: πώς ζει κανείς στην τρέλα χωρίς να χάνει τον εαυτό του.


