Δημοσιεύτηκε
THE ILLUSTRATED EDIT
Η τσαμπούνα της Μυκόνου: δύο όργανα κι ένας χορός
Μια ηχογράφηση του 1963 μάς συστήνει την τσαμπούνα και το τουμπάκι. Ένα πρόγραμμα του 2026 δείχνει πού βρίσκει θέση αυτή η ζυγιά στο σημερινό ημερολόγιο του νησιού.

Στο αρχείο της Δόμνας Σαμίου, ο μυκονιάτικος «Μπαλαριστός» διαρκεί δύο λεπτά και είκοσι δύο δευτερόλεπτα. Η ηχογράφηση στούντιο του 1963 κατονομάζει τον Αναστάσιο Βερώνη στην τσαμπούνα και τον Νικόλαο Κουσαθανά στο τουμπί, το μικρό τύμπανο που λέμε και τουμπάκι. Από αυτούς τους δύο μουσικούς μπορούμε να αρχίσουμε να ακούμε τη Μύκονο.
Άκου τη μελωδία και τον χτύπο
Η τσαμπούνα είναι νησιώτικος άσκαυλος. Ο αέρας που κρατά ο ασκός τροφοδοτεί τα γλωσσίδια και δίνει στον ήχο διάρκεια, ενώ το τουμπάκι μπορεί να ξεχωρίζει τους χτύπους πάνω στον συνεχή ήχο. Το αρχείο καταγράφει τον «Μπαλαριστό» ως οργανικό σκοπό σε δίσημο ρυθμό, συνδεδεμένο με τοπικό χορό. Στη σελίδα της ηχογράφησης, δοκίμασε να ακολουθήσεις για λίγο το τύμπανο και ύστερα να στρέψεις την προσοχή στην τσαμπούνα. Η ζυγιά δίνει μαζί τον σκοπό και το πάτημα του χορού.
Η ηχογράφηση κυκλοφόρησε σε δίσκο τεσσάρων κομματιών με επιμέλεια της Δόμνας Σαμίου. Ο οδηγός του Δήμου Μυκόνου αναφέρει επίσης το βιολί και το σαντούρι στα γλέντια. Η τσαμπούνα και το τουμπάκι ανήκουν έτσι σε μια ευρύτερη μουσική ζωή, όπου οι μουσικοί και τα όργανα αλλάζουν ανάλογα με την περίσταση.
Από τον δίσκο στο ημερολόγιο του νησιού
Το πρόγραμμα του CYCLES περιλάμβανε παραδοσιακό πανηγύρι με σαμπούνα και τουμπάκι για τις 28 Οκτωβρίου 2026 στη Χώρα, μαζί με γαστρονομική δράση της Λέσχης Γαστρονομίας Μυκόνου. Αυτή είναι η καταγραφή όσων ανακοίνωσε το φεστιβάλ. Η καταχώριση της συνάντησης διατηρεί την ανακοίνωση και το στάδιο επιβεβαίωσής της.
Το νησιώτικο ημερολόγιο δείχνει και ένα άλλο πλαίσιο. Το πρόγραμμα του Αυγούστου για την πλατεία της Άνω Μεράς ανακοίνωνε ζωντανή μουσική και χορό για τα Εννιάμερα. Διαβασμένα μαζί, τα δύο προγράμματα δείχνουν δύο περιστάσεις: μια γιορτή στο χωριό και μια φθινοπωρινή διοργάνωση τέχνης στη Χώρα.
Η ηχογράφηση και τα προγράμματα μας επιτρέπουν να ακολουθήσουμε έναν σκοπό, δύο μουσικούς και τους τόπους όπου ανακοινώνονται οι συναντήσεις. Ξεκίνα από τον Βερώνη και τον Κουσαθανά. Ακούγοντάς τους, αποκτούν συγκεκριμένο ήχο οι λέξεις «τσαμπούνα και τουμπάκι» που συναντάς σε ένα πρόγραμμα.
Πηγές
- Αρχείο Δόμνας Σαμίου · Μπαλαριστός, 1963
Αρχείο Δόμνας Σαμίου · Ιστορικό έντυπο · Έλεγχος 19 Νοε 2026
- Δήμος Μυκόνου · οδηγός του νησιού και μουσική στα γλέντια
Δήμος Μυκόνου · Θεσμικός φορέας · Έλεγχος 19 Νοε 2026
- Xplore Mykonos News · πρόγραμμα CYCLES · 16 Οκτωβρίου 2026
Xplore Mykonos News · Τοπικό ρεπορτάζ · Έλεγχος 20 Οκτ 2026
